2020 Doğum İzni Hesaplama


Doğum zamanı yaklaştıkça, çalışan ebeveynler için doğum izni konusu da gündeme gelir. Doğum izni hesaplama, doğum izni başlama zamanı, doğum yapan kadının hakları ve son dönemde gündeme gelen babalar için doğum izni hakkı gibi konular anne ve baba adaylarının sıkça sorduğu sorular arasında yer alır. Ülkemizde, anne ve babanın doğum izni ile ilgili tüm konular, 4857 sayılı İş Kanununda açıkça yer alır.

Doğum İzni Nedir?

Doğum öncesi ve doğum sonrası izin olmak üzere iki bölümden oluşan doğum izni, hamile olan anne adaylarına ya da doğum yapmış olan annelere tanınan bir haktır. İş kanunu ile korunan bu hak sayesinde, hamile kadının doğum öncesindeki iş yükünün hafifletilmesi, doğum sonrasında da bebeklerini emzirebilmeleri, onlarla vakit geçirebilmeleri ve bakımlarını yapabilmeleri hedeflenmiştir. Son yıllarda babalara da doğum izni hakkı tanınmıştır.

Doğum İzni Nasıl Hesaplanır?

Kadınların, doğum izni ile ilgili hakları 4857 sayılı İş Kanununun 74. Maddesine göre aşağıdaki şekilde hesaplanır:

  • Toplamda on altı haftayı kapsayan doğum izni, doğumdan önce sekiz hafta ile doğumdan sonraki sekiz haftayı kapsar.
  • Doktor raporu ile sağlığının çalışmaya uygun olduğunu belirten hamile kadınlar 37. haftalarına kadar çalışmaya devam edebilirler.
  • Doğum öncesinde kullanılmayan izin süreleri, doğum sonrasındaki izin dönemine eklenir.
  • Çalışan ve çoğul gebelik yaşayan anne adaylarının doğum öncesindeki sekiz haftalık izinlerine, iki hafta daha eklenerek toplamda on haftaya çıkarılır.
  • Hamilelik süresince çalışan kadının rutin kontrolleri ücretli izin olarak uygulanır.

Doğum izni hesaplaması yapılırken, gebelik süresi kırk hafta olarak hesaplanır.  Doğum izninin başlaması için hamileliğin otuz ikinci haftasının tamamlanmış olması beklenir.

Doğum İzni Kaç Gün?

Doğum izni, doğumdan önce sekiz hafta, doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplamda on altı hafta olarak kullanılır. Doğum raporu ile otuz yedinci haftaya kadar çalışan anne adaylarının çalıştıkları süre, doğum sonrası izinlerine eklenir. Çoğul gebelik yaşayan anne adaylarının doğum izni, doğum öncesindeki sekiz haftalık izinlerine iki hafta daha eklenerek on haftaya çıkarılır. Özel sektörde çalışan kadınlar ise doğumdan sonra altı ay ücretsiz izin haklarını kullanabilirler. Bu süre, iş akdinin bozulması için bir neden olarak kabul edilemez. 4857 sayılı kanun maddesinin 6. fıkrası ile istemesi halinde kadın işçiye, on altı haftalık izninin tamamlanmasının ardından altı aya kadar ücretsiz izin hakkı tanınmıştır. Çoğul gebeliklerde ücretsiz izin hakkı on sekiz haftadır. Altı aylık ücretsiz izin hakkı, doğum öncesi ve sonrası izinlerinin dışında sayılır. Kadının bu hakkını kullanabilmesi için ücretsiz izin hakkını talep etmesi yeterlidir.

Doğum İzni Nereden ve Nasıl Alınır?

Anne adayının, doğum izni alabilmesi için doktordan çalışamaz raporu alması ve bu raporun bir örneğini iş yerine vermesi gerekir. İş yerinin bu raporu SGK’nın sitesindeki ilgili bölüme işlemesiyle anne adayı izinli sayılır.

Erkeklerde Doğum İzni

Eşi doğum yapan babalara, sürece dâhil olmaları, bebekle bağ kurmaları ve bu yeni dönemin ilk günlerinde anneye yardımcı olmaları hedeflenerek babalık izni hakkı verilir. Ülkemizde annelik izni gibi babalık izni de genel olarak 4857 sayılı İş Kanunu ile düzenlenir. Aynı şekilde evlat edinen babalara da yasal olarak babalık izni hakkı tanınır. Ancak babalık izni, annenin doğum izninden farklı olarak doğumdan önce verilmez.
Baba adaylarının, babalık izni hakkından yararlanabilmeleri için çalıştıkları kuruma dilekçe vermeleri gerekir. Annenin doğum yapacağı tarih, izni talep eden babanın kimlik bilgileri ve imzasının bulunduğu babalık izni dilekçesi bu haktan yararlanmak için yeterli olacaktır.

Babalar için Doğum İzni Ne kadar?

4857 sayılı İş Kanunu ile korunan babalık izni, işçiler ve memurlar için farklılık göstermekle birlikte 5-10 gün arasındadır. Babanın, yeni doğan bebeği ile bağ kurması ve yeni anne olan eşine yardımcı olması için verilen babalık izni, ayrıca evlat edinen babalara da verilir. SGK’ya bağlı olan çalışanlar için babalık izni, 4857 sayılı kanuna tabidir ve 5 günlük ücretli izni kapsar. Emekli sandığına bağlı olarak çalışanlar ise 657 sayılı devlet memurları kanununa tabidir ve mazeret izni başlığı altında kullanılan bu ücretli izin süresi 10 gündür. Evlat edinen babalara yasal olarak üç gün babalık izni verilir. Yasal hak olan bu ücretli izinlerde çalışanların maaşından kesinti yapılmaz. Genel olarak babalık izin süreleri şu şekildedir:

  • Özel sektörde çalışanların babalık izinleri beş gün ücretli izin şeklindedir.
  • Devlet memurları için babalık izni süresi on gündür.
  • Sözleşmeli olarak çalışan babaların doğum izni iki gün olarak düzenlenmiştir.
  • Doğumda babalık izni taşeron işçileri için beş gündür.

Doğum İzni Ücreti

Doğum izni ücreti, iş göremezlik ödeneği adı altında devletten alınır. Ücretli izne ayrılan annelere, toplamda on altı hafta olan izin süresi için yapılan ödemenin yanı sıra yapılan iki ödeme daha vardır. Senelik asgari ücret artışına bağlı olarak değişen doğum izni ücretinin dışında anne adayına, devlet tarafından doğum yardımı ücreti de ödenir. Doğum yardımı ödemesi, çalışan veya çalışmayan tüm annelere yapılır. Çalışan annelere yapılan bir diğer ödeme de emzirme ödeneğidir. Emzirme ödeneği, kendi çalışmasa da eşi çalışan annelere de verilir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.